van GEND & LOOS-Service.BV naar BRINKS.

Geschiedenis van de geldwagen

Hij is één van Hollywoods favorieten en één van die uitvindingen die je gemakkelijk kan onderbrengen in de categorie “jongens en hun speelgoed”. Geen wonder want de gepantserde geldwagen combineert drie begrippen, bepantsering, geld en stoere vrachtwagens (niet noodzakelijk in die volgorde), die menig hart sneller doen slaan.
Ze zijn ondertussen een vertrouwd gezicht geworden in het straatbeeld. Iedereen herkend meteen een geldwagen, toch zijn er weinigen die weten hoe of door wie ze gemaakt worden. Zijn het gewone vrachtwagens met beschermende pantserplaten er opgevezen? Of worden ze kant-en-klaar geleverd?
Zoals u misschien kunt raden is het concept van het vervoer van kostbaarheden en geld in gepantserde vrachtwagens relatief nieuw. Niet omdat er in het verleden geen rovers waren maar simpel omdat de technologie om het concept in werkelijkheid om te zetten niet bestond. Het transport van waarden en geld begon met de mens als vervoersmiddel. De eerste geldkoeriers reisden te voet, te paard of met de koets. Omdat bepantsering niet tot de mogelijkheden bestond moesten ze snel en sluw zijn of met veel machtsvertoon op pad gaan. Hun succes ratio lag ook een heel stuk lager.

In het midden van de 20e eeuw werd de gepantserde geldwagen in zijn huidige vorm geboren en dat is grotendeels te wijten aan het massale gebruik van gepantserde voertuigen in de twee wereldoorlogen. Sindsdien zijn er op gebied van bepantsering weinig structurele wijzigingen gebeurd aan het cash-in-transit ontwerp. Of het nu van de grond af gebouwd word door een fabrikant of omgevormd door een bepantsering specialist. In beide gevallen moet men zich houden aan dezelfde principes.

Bepantsering

De meest kenmerkende eigenschap van een geldwagen is zijn pantser. De huidige tendens is om de bepantsering in te bouwen in de elementen die reeds deel uitmaken van de wagen en niet meer bovenop de bestaande carrosserie. Enkele bedrijven maken gebruik van voorgevormde kevlar panelen voor de bepantsering maar doorgaans wordt nog steeds staal gebruikt dat tijdens het productieproces verschillende bewerkingen moet ondergaan om CIT-waardig te worden. Er zijn pogingen geweest om staal te vervangen door aluminium in de hoop het gewicht te doen dalen. Aluminium bleek echter minder betrouwbaar.
Anders dan in het verleden zijn de ramen van het voertuig ook kogelvrij. Het glas verkrijgt zijn stevigheid door lagen glas af te wisselen met lagen kogelwerende optische kunststof. Fabrikanten van gepantserde geldwagens plaatsen ook zo weinig mogelijk ramen in de vrachtwagen om het aantal zwakke plekken te beperken. De vensters in een geldwagen rollen niet naar beneden zodat een airconditioning in het voertuig een noodzaak is.

Uiterlijk

Gepantserde geldwagens worden niet vervaardigd om deel te nemen aan schoonheidswedstrijden. Op gebied van design valt er behoudens enkele uitzonderingen niet veel te bewonderen. Op het eerste zicht zijn het gewoon bankkluizen op wielen. De ontwerpers van geldwagens weten echter beter want zij moeten zich houden aan regels die meestal veeleisender zijn dan die voor conventionele voertuigen. Zo wordt de voorruit bij voorkeur geplaatst met een hoek van 45° om tegelijk kogels af te ketsen en de windweerstand te verminderen. De bumpers zijn er in alle soorten en maten, maar ze moeten krachtig genoeg zijn om obstakels uit de weg te duwen zonder gevaar voor het leven van de inzittenden.
De zwakke schakel
In beweging zijn gepantserde geldwagen meedogenloze tegenstanders. De zaken veranderen echter wanneer het voertuig tot stilstand komt. Vooral tijdens het laden en lossen zijn ze het meest kwetsbaar. Hoewel de gepantserde vrachtwagen meestal een bemanning van twee of meer gewapende bewakers heeft, komt menselijk vlees niet in de buurt van de sterkte van het staal. Het overgrote deel van de overvallen vindt plaats wanneer de auto stilstaat.
Met de menselijke factor in het achterhoofd, hebben ontwerpers besloten om de bemanningscabine apart te houden van de kluis of laadruimte.

De toekomst

Niemand verwacht dat gepantserde vrachtwagens in de toekomst gaan evolueren tot iets geheel nieuws. Hun belangrijkste rol, om te beschermen en te transporteren, blijft nog jaren ongewijzigd. Wat verandert zijn de technologieën toegepast in de gepantserde vrachtwagens om de zwakke schakel minder zwak te maken. Het aantal gewapende begeleiders zal verminderen en de geldwagens worden meer autonome platformen in staat om ingeval van problemen deze zelf op te lossen

Brink’s investeert om overvallen sneller op te lossen

Door bij haar waardetransporten trackingapparatuur in te zetten, zorgt Brink’s ervoor dat dieven en overvallers onmiddelijk kunnen worden opgespoord. Ook stelt Brink’s door gebruik van DNA-spray de politie in staat om geld dat bij een mogelijke dader wordt aangetroffen, in verband te brengen met een specifieke overval.

Tot en met mei van dit jaar vonden in Nederland twaalf geweldadige incidenten met waardetransporteurs plaats. Twee medewerkers van een waardetransportbedrijf raakten ernstig gewond. De politie heeft haar handen vol aan de opsporing van overvallers. Een task force van de overheid en bedrijfsleven heeft als doelstelling het aantal overvallen in drie jaar terug te brengen naar 1.900 per jaar.
Geld op afstand traceerbaar
Eén van de manieren om geld verkregen door een overval op het waardetransport traceerbaar te maken, is het gebruik van trackingapparatuur. Deze bevindt zich in de verpakkingsmiddelen die de waardetransporteur gebruikt. Een trackingapparaat zendt signalen uit waarmee op afstand kan worden gezien waar de buit zich bevindt. Op deze manier krijgt de politie via de Brink’s Alarmcentrale de vluchtroute van de overvaller doorgespeeld en kan zij doelgericht de achtervolging inzetten. Brink’s en de politie werken hierin nauw samen.
Daders in verband brengen met een overval
Door bankbiljetten te markeren met DNA-spray is het eenvoudig om teruggevonden geld te herleiden naar een specifieke overval. DNA-spray bestaat uit deeltjes met een unieke code, net zoals het unieke erfelijk materiaal van een mens. Vindt de politie bij een overvaller gestolen geld dat Brink’s heeft gemarkeerd, dan kan met zekerheid de identiteit en daarmee de herkomst van het geld worden vastgesteld. De door Brink’s toegepaste plantaardige DNA-spray is stabiel, duurzaam en kan niet worden gekopieerd of veranderd. Een forensisch laboratorium stelt de identiteit van een gemarkeerd bankbiljet vast. Rechtbanken over de hele wereld accepteren deze wijze van DNA-identificatie.